Kaluwore gi ripot, e dwe mar apar gi ariyo higa mokalo, riwruok mar joma loso gik ma itiyogo e loso gik ma itiyogo e piny Amerka nooro kwayo ne riwruoge mag pinyno mondo otim nonro ka be riwruoge mag piny China ne oketho chike ma kwedo ng’ado gik moko e piny. Ogandano nigi geno mar keto osuru ma nyalo romo 920% kuom grafit ma China.
E dwe mar Mei higa ni, websait mar Ofis mar Ohala mar Pinyruoth mar Ofis mar Ohala mar Amerka bende nogolo lendo mokwongo e wi “ng’iyo ma kwedo ng’iewo gik moko ma tiyo (ma oting’o graphite, silikon kod gik mamoko) ma wuok e piny China,” ka giwacho ni ng’iewo gik moko ariyo mag piny China ne yudo ber kuom ng’iewo gik moko ariyo ma ng’iewo gikmoko. 700% kendo ng’eny mag piny China ma nigi kwan mar kony ma romo 6.55%.
Kaluwore gi ripot, jo Amerka ma loso graphite gin achiel kuom jogo ma nooro kwayo mondo otim nonro mondo ong’e ka be pesa mang’eny ma sirkal mar China chiwo osemiyo nengo mag gikmoko odok piny e yo ma ok owinjore, ma omiyo bedo matek negi mondo gipiem. Okang’ ma ne ogol gi Ofis mar Ohala mar Amerka, keto yo mar keto osigo ma bang’e onego ochul.
Ofis mar weche ohala mag piny Amerka nowacho ni yiero ma manyienno biro ketho gik ma oting’o pinje ma oko ma nengogi dola milion 347.1 e higa mar 2023. Osuru mar geng’o ng’iewo gikmoko ma nigi ler mar 90% mar carbon (kaluwore gi pek), ma nyalo bedo grafit ma olosi, grafit ma dongo dongo, kata gik moko ariyogo.
Kaluwore gi kwan mar riwruok mar jogo ma loso gik ma itiyogo e piny Amerka, pesa ma adier biro chopo 160% bang’ ka pesa manyienno omedore gi pesa ma ne itiyogo chon.

Sampol mar grafit
Grafait en gino maduong’ ma itiyogo e loso betri mag nyamburko ma tiyo kod stima. Chiegni ni grafit duto ma oseng’iewo ma Tesla kod kembe mamoko mag loso mtoka kod jogo ma ng’iewo betri tiyogo mondo olos betri, gin mag piny China.
Sam Adham, ma en jatend dero mar gik ma itiyogo e loso betri e kambi ma chiwo paro miluongo ni CRU Group, nowacho ni chudo ma ibiro chulo biro kelo pek marach ne joma loso betri.
Azam nowacho ni 160% mar ng’iewo gikmoko chal gi ng’iewo gik moko ma medore ma romo dola 7 kuom kilowatt achiel kuom sel mag betri mag nyamburko ma tiyo kod stima ma kawaida. Kaka ng’ato nyalo ng’eyo, biro rucho ohala ma joma loso betri mag piny Korea yudo kuom dwe achiel nyaka ariyo ma opong’o.
Bloomberg ne ogolo lendo ni Tesla kod jachiwgi maduong' mar betri, Panasonic ma Japan, kod kembi mamoko ema kwedo matek osi chudo manyien no, ka giwacho ni gigeno kuom uso mag piny China nikech dongruok mar ohala ma pinyno e piny Amerka pok oromo chopo okang' mar betri kod dwaro mar kembi mag geche.
China ema loso mang’eny gik ma ng’ato nyalo ng’iewo e piny mangima, kendo piny Amerka geno piny China kuom 59% mag gik ma ng’ato nyalo ng’iewo kendo 68% mag gik ma ng’ato nyalo ng’iewo ma ng’ato nyalo ng’iewo. Data nyiso ni piny Amerka ne okelo gik ma romo tan 180000 mag grafit e higa mokalo, kendo kuomgi, nus mar ariyo{4}}ne owuok China.
E ripot ma ne ogol e dwe mar Mei, Duol mar Pinyruoth mar Teko ne owacho ni e kinde mabiro, grafit pod biro bedo gino ma itiyogo ahinya e loso betri mopogore opogore mag lithium{0}}ion, to silikon igeno chako kawo kar chiro mare nyaka higa mar 2030.
Panasonic nowacho ni grafit kelo pesa matin moloyo 8% mar nengo mar betri. To betri gin gik ma ng’ato nyalo ng’iewo gi nengo maduong’ie moloyo e nyamburko ma tiyo gi stima. Kapo ni nengo mar grafit omedore nyadi riyo, nengo mar betri nyalo medore mayot gi dola 1000 kata mathoth moloyo.

Kambi mar Panasonic maloso betri mag nyamburko matiyo gi stima e piny Amerka
Bang’ ka Ofis mar Ohala mar Amerka noselando bura ma owach malo kanyo, nengo mar mwandu mag Tesla ne odok piny nyaka 0.7% e odiechieng’no. Nengo mar stok mar kambi moro ma Amerka ma gero kar loso gik moko ma ng’ato nyalo ng’iewo e piny Alabama, ne omedore gi 15%.
Ofis maduong’ mar WWR, Jon Jacobs, nowacho ni bura mar chudo ma kamago miyo ng’ato bedo gi adier kuom chike kod ranyisi mar chiro ma dwarore mondo oket grafite mapiyo e piny Amerka.
<2Zepa> Jacobs nowacho ni kambino osechopo e winjruok gi kambi maduong’ mar Jeep kod SK On, ma en kambi ma loso betri ma ni e bwo kambi mar SK ma piny Korea ma milambo. Okang’ mokwongo mar tich mare mar loso gikmoko biro bedo gi nyalo mar loso tan 12500 bang’ ka oseket e tich higa mabiro, kendo ochung’ne medo nyalo mar loso gikmoko e higa nyaka tan 50000 nyaka higa mar 2028.
Oboke mar New York Times ne ondiko ni jumani kae, kambi manyien mar Panasonic ma nitie DeSoto, Kansas, biro chako loso sel mag betri. Kambi ni en kambi mar ariyo mar Panasonic ma loso betri mag nyamburko ma tiyo gi stima ma ne ochung’ e piny Kansas, kendo igeno ni biro kelo thuolo manyien mag tich maromo 4000. LG loso betri e kuonde mathoth e piny Amerka, koriwo nyaka Tennessee.
Ripotno nyiso ni kompanyi ma kamago keto pesa e loso gikmoko e piny Amerka ka giyudo kony mar pesa ma sirkal maduong’ chiwo, kendo jo Republican osebedo ka temo golo pesa ma kamago.
Kaluwore gi ripot ma yudore, kata obedo ni yiero ma Ofis mar Ohala mar Amerka ogolo en yiero ma osetimre motelo, pod dwarore ni kompanyi ochul osuru mapiyo.
Ne ogeno ni bura mogik ibiro lando kapok tarik 5 dwe mar apar gi ariyo ochopo. Kapo ni bura mogik oloko paro ma ne oket mokuongo, ibiro duokne pesa ma ne osechulo gi ng’atno.
