Ka ng’wech maduong’ mar piny mangima ne dhi nyime gi ng’wech, piny China ne oketo skru mag kido mang’eny e yo ma ok oling’. E odiechieng’ mar 9 dwe mar apar, Ofis mar Ohala kod Ofis Maduong’ mar Ohala ne ogolo lendo ang’wen moluwore, mana kaka kite ang’wen mapek nopodho e wi ng’wech mar piny mangima mar weche yuto kod ohala - gik madongo kaka gik mapek ahinya, gik ma ok yudore ahinya e piny kod gik ma itiyogo, gik ma ng’ato nyalo tiyogo gi gik ma ng’ato nyalo tiyogo. grafit ma ok ber mar elektrod ne oketi e listi mar ng’ado bura mar ng’iewo gikmoko e pinje ma oko. Gik ma luwore gi gik ma kamago nyalo nenore ni timore apoya nono, to kuom adier, gin kaka mor polo ma ng’ato nyalo ng’ado e kinde mabor, ma ng’ato nyalo ng’ado apoya e boche mag ng’anjo mar piny mangima.
Dwoko ma jotugo mag piny Ugwe chiwo inyalo kwan kaka ranyisi mar lweny mar ng’eyo. Reuters nowacho ni mano ne en “ketho ma ng’ato nyalo ng’ado ne jogo ma tiyo gi gik ma nyalo ketho piny,” to gaset mar New York ne ondiko “kido ma kelo luoro mar lweny mapek mar ohala.” Gik ma ne giwuoyogo ne giweyo penjo maduong’ e yo mariek: ang’o momiyo piny Amerka ochung’ ne rangach mar oro chip ma nigi rang’iny mamalo e pinje ma oko kuom higni mang’eny, to onyiso lwete kuom kaka piny China tiyo maber gi mwandu mag pinyno? Bende adier ni oluwo wach machon - "En mana jotelo mag piny ema oyienegi keto mach, to ok oganda ema oyienegi keto taya"?
Gik ma ok ng’eny ma ng’eny kendo mapek ma ni e anyuola mar piny ma ok ng’eny ong’ere kaka “vitamin mag loso gikmoko”. China ochung’ ne 80% mar lowo ma ok yudore e piny mangima, 60% mar nyalo mar loso lithiam, kod 68% mar nyalo mar loso grafit. Bang’ nambagi, nitie ng’injo mar anyuola mang’eny mag Jo-China ma osebedo ka ng’iyo ahinya ng’injo mar loso gikmoko. Koro, kit piny abich ma ok ng’eny ahinya ma ng’eny ahinya kendo mapek biro donjre e chenro mar rito gik moko, mana kaka medo lock mag password e sefe mag gik ma ng’ato nyalo tiyogo. Bende dwond jogo ma nigi parruok kuom ketho mar ng’wech mar chiwo gikmoko paro ni ohinga ma ok nenre mar chenro mar Wassenaar osegeng’o piny China kuom higni mathoth? Ka piny ma milambo ne tiyo kod yore mag teknoloji mondo gigeng’wa, bende ne giparo ni nitie kinde mabiro?
Chik ma oket kuom gik ma tek ahinya kod betri mag lithium en gima duong’ ahinya. China chiegni ni osebedo ka ng’ado bura e piny mangima kuom nyalo mar loso gik ma ng’ato nyalo ng’ado e piny mangima, kendo ng’injo mag grafit ma ni Jixi kod Hegang, Heilongjiang gin gik ma nigi nengo maduong’ moloyo makaa. Kapo ni "dhahabu makwar" ma oiki matut e piny piny, iuso gi nengo ma piny, mano chal gi chiwo funguo mar dongruok mabiro. Ng’at moro ma tiyo e mbui nowacho ni: "Ka piny Amerka kod piny ma milambo ne oketo okenge kuomwa chon, bende ne giyudo puonj? E ndalogi, wakawo okang’ mar dwokore kaluwore gi chik kendo wabedo gi mbaka e yo ma ging’eyo maber."
Ka ne odwoko penjo mar jandiko moro, Ofis mar Ohala nojiwo ni "gik ma owinjore nigi kido ariyo ma nenore maler mag tiyo kodgi." Bang’ wach ma ok owinjore ni, nitie tuke mang’eny ma kelo mor ma opondo. <2Zepa> Adier ni Ofis mar Rieko mar Amerka geno 100% kuom gik ma piny ma piny ma ok yudore ahinya mag piny China kelo pogruok ma kelo luoro gi kaka ogeng’o piny China e weche mag gik ma nyalo kelo teko. Mana kaka jotugo ariyo ma nigi lony e tugo, ka kinde duto ng’at achiel oketho chike mag tugo, ng’at machielo dwaro loko yo ma otiyogo. Joma nigi lony e Centre mar Nonro mag Gik Motudore gi Gik Motudore gi Pinyruoth e piny Amerka, ogolo siem ni “gik ma biro timore bang’e gin madongo ahinya.” Kata kamano, ka wadhi nyime gi chakruok, ang’o momiyo piny ma milambo pod ochung’ e chandruok mar geno kata sani bang’ higni apar mag gero yore moko mag chiwo gik moko bang’ masira mar piny ma ok nyal yudore e higa mar 2010? Kawuono, tich mag piny ma ok ng’eny kaka MP Materials e piny Amerka nyalo mana pong’o 1% mar dwaro kendo ok nyal yieng’ piny ma osebedo ka nitie e kinde machuok.
Joma ng’iyo gik moko osefwenyo ni list mar ng’ado bura ni keto pachgi kuom sektor mar loso gikmoko ma nigi pesa mang’eny kendo pok omulo gikmoko ma tudruok gi ngima mar ji. To ng’wech mar alarm ni nigi dwol maduong’ ahinya - ka kata "bom mag nuklia ma ok gin jolweny" kaka gik ma itiyogo e loso yath otiyo, ng’ato nyalo paro kaka tiende Amerka ma ng’ato nyalo ng’ado nyalo ng’ado. Jomoko ma nigi gombo mar tiyo kod mbui wacho ni "owinjore ogeng' tije mag ng'anjo e yo matek kendo mapek", to tiende matut en ni nyaka wapuonjre rito piny ma nigi teknoloji ma malo kod gik ma nigi mwandu kaka warito pinywa.
<2Zepa> Sirkal mar China oyie tiyo kanyakla gi pinje mamoko mondo orit yore motegno kendo mayom mag chiwo gikmoko e piny mangima, "ma oting'o rieko mar Wuokchieng' e weche mag sirkal ma kamago. Yor nono laisens chalo gi keto valve mar buffer, ma rito thuolo mar riwruok kendo keto ler kaka ng'ato nyalo bedo gi teko. ng’ado lwet Tai Chi - ok kelo mirima gi ng’iyo, to kinde duto otiyo gi teko matek sama odhi ng’ado lweny.
E kinde duto, tuke mag mwandu osebedo ka gin gik matin ahinya ma kelo ng’wech maduong’ mar teko. Ka nyalo mar loso mwandu mag piny Amerka ne ok nyal ng’ado bura kuom kinde malach, kendo ka fabrike mag betri mag piny Ulaya noweyo loso mwandu nikech nok mar antimony, piny ma milambo ne ofwenyo ni onge ng’at ma kinde duto ng’ado cham e pogruok mar tich e piny mangima. Gima China otimo e kindeni oken kuom bedo mabor gi jowetegi, to en loso ma dwarore mondo oket chike kendo. Mana kaka koko mar mor mar jogo ma tiyo kod mbui kama: "Bi, utimre marach, geng'ruok kendo une ng'ano ma biro bedo gi mirima!"
Ka ochung’ e ng’et yore mag kinde manyien, lwenyni mar ketho kendo geng’o mwandu madongo osebedo ka okadho piny mar ohala. En wach ma nyiso ni ng’ato nigi thuolo e weche mag teknolojia kendo en wach ma chakruok mar gero kendo chenro mar piny mangima. Ka Washington pod ne ng’ado kaka onego ‘ogol ng’ato’, piny China nolando gi tim ni e piny ma ji luwore gi jowetegi, mako ng’at machielo e ng’ut ng’ato biro ng’adone bura bang’e.
